طراحی و تجهیز کارخانه مهمترین بخش های مهندسی صنایع است که در مورد توالی چیدمان تجهیزات و نیروی انسانی مورد نیاز جهت تولید یک محصول بحث و بررسی می نماید. در حقیقت هدف اصلی مبحث طراحی کارخانه طراحی ترتیب قرارگرفتن تجهیزات و نیروی انسانی است به نحوی که حداکثر راندمان در تولید محصولات ایجاد گردد. شرکت توان محور به بررسی دقیق تر این مطلب میپردازد.
طراحی و تجهیز کارخانه
طرحریزی عبارت است از برنامه ریزی، طراحی، بهبود و پیاده سازی سیستمها به نحوی که موثر ترین عملکرد را فراهم شود. طرحریزی واحد های صنعتی: برنامه ریزی ، طراحی، بهبود و پیاده سازی سیستم ها متشکل از تعیین چیدمان (طرح استقرار تجهیزات و بخشها) و انتخاب سیستم حمل و نقل می باشد به نحوی که حداکثر کارایی از تلفیق منابع حاصل گردد
لازمه دستیابی به این هدف آن است که در طراحی مواد و نیز چیدمان نیروی انسانی میزان حمل و نقل ها و حرکات به حداقل برسد تا زمان کمتری صرف یک حرکت یا حمل و نقل گردد . بطورکلی هرچه زمان تولید یک محصول کمتر باشد ، هزینه های اضافی آن از جمله هزینه های کارگری و غیره نیز کمتر خواهد شد.
در طراحی کارخانه بایستی کلیه مراحل از مرحله تحویل مواد اولیه تا ساخت و سپس ارسال آن را در نظر گرفت . همچنین بایستی به این نکته توجه نمود که طراحی کارخانه و حمل و نقل با یکدیگر در ارتباط تنگاتنگ می باشند.
مهمترین بخش عملیات طراحی کارخانه در بخش تولیدی کارخانه است که می بایستی ترتیب قرارگیری وسایل ، تجهیزات ، نیروی انسانی و غیره را در کارخانه مشخص نماید.

موارد مورد بررسی در طراحی و تجهیز کارخانه
- حمل و نقل خارجی کارخانه
- تحویل ( تخلیه بار ، بازرسی انبار )
- تولید
- سرویس ها و فعالیت های فرعی
- کنترل کیفیت
- بسته بندی
- انبار نهائی
- حمل و نقل داخلی کارخانه
کار طراحی کارخانه از این قسمت ها آغاز می گردد و به ارتباط بین بخش ها و نحوه قرارگرفتن بخش های مرتبط به یکدیگر در طرح ختم می گردد. طراحی کارخانه اهمیت بسیاری دارد و شاید بتوان آن را استخوان بندی عملیات تولیدی به حساب آورد. اهمیت طراحی کارخانه را می توان در شش مرحله بشرح زیر بیان نمود :
1- اولین شرط لازم برای داشتن یک تولید اقتصادی ، داشتن طرحی مفید برای جریان مواد می باشد .
2- شرط لازم برای داشتن یک طرح جریان مواد خوب ، وجود ترتیب فیزیکی مناسب از همه تجهیزات ، مواد و غیره است .
3- در نتیجه شیوه حمل و نقل مناسبی هم باید اتخاذ گردد تا طرح ایستای مواد را به صورت پویا در آورد .
4- با در نظر گرفتن مسائل حمل و نقل ، وسایل مختلف باید به نحو مناسبی در اطراف مسیر جریان مواد قرار داده شوند .
5- این طرح خوب منجر به تقلیل هزینه می گردد.
6- تقلیل هزینه نیز منجر به افزایش سود خواهد شد.
![]()
بر این اساس طرح جریان مواد برای طراحی کارخانه یک پایه محسوب می گردد که می تواند موفقیت یا عدم موفقیت سرمایه گذاری را به دنبال داشته باشد .
بایستی توجه داشت که هیچ ساختمان صنعتی نباید بدون اینکه پیش تر طراحی کارخانه در مورد آن انجام شده باشد ساخته شود . این طرح علاوه بر اینکه تعیین کننده مقدار جریان مواد و نیز تعیین کننده با صرفه ترین راه ترتیب قرارگرفتن مواد اولیه و تجهیزات است می تواند به عنوان پایه طراحی ساختمان و محور اصلی آن نیز مورد استفاده قرار گیرد.
- منبع تغذیه
- لیمیت سوییچ

